Bà Giao Phan, Tổng Giám đốc Điều hành, Cơ quan Điều hành Chương trình Hàng không Mẫu hạm, Hải quân Hoa Kỳ
Tàu USS Gerald R. Ford đã được Hải quân Mỹ chính thức đưa vào sử dụng (ảnh do Hải quân công bố tháng 4/2017)
Ngày
24/8, tại hãng đóng tàu Newport News Shipbuilding đặt ở Tiểu bang Virginia,
Mỹ, dự kiến diễn ra lễ khởi công đóng Hàng Không Mẫu Hạm USS Enterprise, còn
gọi là CVN-80. Trước đó, hôm 21/7, Tổng thống Trump đã thực hiện nghi lễ
chính thức đưa vào sử dụng Hàng Không Mẫu Hạm USS Gerald R. Ford. Đồng thời,
đến cuối tháng 8, quá trình đóng Hàng Không Mẫu Hạm USS Kennedy đã đạt hơn 30%.
Cả ba con tàu kể trên đều là hàng không mẫu hạm lớp Ford, lớp tàu hiện đại nhất của Mỹ và trên thế giới hiện nay.
Đáng
chú ý, vị tổng giám đốc điều hành chương trình đóng Hàng Không Mẫu Hạm mới của
Mỹ là một phụ nữ gốc Việt, bà Giao Phan. An Tôn của Ban Việt ngữ VOA
phỏng vấn bà về chương trình này và vai trò của bà. Xin mời quý vị theo
dõi.
VOA: Xin
bà cho biết hàng không mẫu hạm USS Gerald Ford có những đặc điểm gì nhờ
đó tàu này tiên tiến hơn và mạnh hơn so với các lớp hàng không mẫu hạm
trước đây?
Bà Giao Phan: Có thể nói tàu Gerald Ford, còn gọi là CVN-78, là hàng không mẫu hạm tối tân nhất trên thế giới hiện nay.
Tôi
chỉ đề cập đến 5 thứ quan trọng nhất làm cho chiếc Ford này nổi bật mà
chưa một quốc gia nào khác trên thế giới có thể làm được.
Thứ
nhất, ngoại trừ Hoa Kỳ, chưa có một quốc gia nào trên thế giới có loại
hàng không mẫu hạm có hệ thống giúp máy bay cất cánh bằng điện từ -
electro-magnetic aircraft launch system, gọi tắt là EMALS; và một hệ
thống hãm đà tối tân khi máy bay đáp lại - advanced arresting gears, gọi
tắt là AAG.
Cả hai
hệ thống này thay cho hệ thống cũ chạy bằng hơi nước, nên giúp cho việc
cất cánh cũng như hạ cánh được nhanh chóng và dễ dàng hơn.
Thứ
hai là tàu được xây dựng theo thiết kế mới nhất chưa từng có trong vòng
40 năm qua. Chiếc Ford là hàng không mẫu hạm đầu tiên có hệ thống phát
năng lượng tối cao nhất, tối tân nhất, có khả năng sản xuất một nguồn
lực điện gấp 3 lần so với loại Nimitz.
Vì
lý do này, các chuyên viên xây dựng chiến hạm mới có thể loại bỏ được
hệ thống phát điện bằng hơi nước thường được sử dụng trong quá khứ và có
chi phí bảo trì cao.
Thứ
ba, để giúp tàu Ford có thể hoàn thành nhiều phi vụ trong một ngày hơn
loại hàng không mẫu hạm Nimitz, hay nói cách khác là có khả năng chiến
đấu vũ bão hơn các chiến hạm khác, chúng tôi có một số sáng kiến về phi
đạo.
Thí dụ như thay
đổi kích thước và vị trí của những khu vực trên phi đạo bằng cách cắt
bớt số thang máy di chuyển máy bay, từ 4 xuống 3. Hoặc là có thang máy
chuyển vận khí giới để có thể di chuyển vũ khí từ nhà kho đến khu máy
bay đậu và phi đạo. Điều đó, cách di chuyển cũng làm cho nhanh hơn.
Một
điều nữa chúng tôi học ở phương pháp áp dụng trong những cuộc đua xe
drift car, thì tập trung mọi hoạt động tiếp vận và hỗ trợ máy bay ở
ngoài phi đạo để làm sao cho máy bay được di chuyển nhanh hơn.
Thứ
tư là intergrated warfare system - hệ thống tác chiến hợp nhất - bao
gồm những kỹ thuật tối tân nhất. Có radar 3 chiều, 3-dimension, rồi hệ
thống thông tin, rồi kiểm soát và chỉ huy để có thể nâng cao khả năng
chiến đấu được hữu hiệu hơn.
Cuối
cùng, một cái rất quan trọng nữa là chúng tôi không quên chăm sóc cho
hàng ngàn thủy thủ làm việc ngày đêm trên chiến hạm. Nên hệ thống máy
lạnh cũng tối tân được trang bị trên chiếc Ford để thủy thủ có thể có
một nơi ăn ở cho thoải mái, có thể hít thở không khí trong lành mà không
bị hại môi trường.
Với tất cả sự thay đổi mới mẻ này, chiến hạm Ford có thể hoạt động hữu hiệu hơn, với ít nhân lực hơn.
So
với chiếc Nimitz, chúng tôi tiết kiệm được 600 người vì bảo trì và sửa
chữa cũng giảm. Điều này giúp cho ngân quỹ quốc gia của Mỹ có thể tiết
kiệm được khoảng 4 tỷ đôla trong vòng 50 năm là thời gian hoạt động của
chiếc Ford.
Cơ quan Điều hành Chương trình Hàng không Mẫu hạm gồm:
- Cơ quan lập kế hoạch, thiết kế và xây dựng những hàng không mẫu hạm mới (hiện là các tàu lớp Ford)
- Cơ quan chuyên trách bảo trì, sửa chữa những hàng không mẫu hạm đang hoạt động
- Cơ quan về lập kế hoạch, điều hành việc bảo trì và sửa chữa khi chiến hạm đạt 25 tuổi (Theo thiết kế, hàng không mẫu hạm hoạt động 50 năm. Nhưng đạt 25 năm hoạt động, tàu được đưa vào ụ khô để thay nhiên liệu nguyên tử, sửa chữa, hiện đại tất cả máy móc và hệ thống, để tàu hoạt động thêm 25 đến 50 năm nữa)
VOA: Xin hỏi bà tổng nhân lực dự kiến trên tàu Ford là bao nhiêu nghìn người so với tàu lớp Nimitz?
Bà Giao Phan: Khoảng 4.600, tổng cộng là vừa thủy thủ lẫn air wing [đội ngũ nhân lực của các hoạt động bay].
Như chiếc Nimitz thì có khoảng 3.290 người [là thủy thủ], thì chiếc Ford chỉ có 2.600 thôi.
Rồi cái air wing, chiếc Nimitz có khoảng 2.270 người, thì chiếc Ford khoảng 1.758.
VOA: Hiện
nay, không có nước nào trên thế giới có thể sánh ngang Hải quân Mỹ, và
có thể trong 1 thập kỷ nữa cũng không có nước nào sánh bằng được, ngay
cả khi nước Mỹ chỉ dùng các hàng không mẫu hạm lớp Nimitz. Vậy, tại sao
nước Mỹ lại cần phải xây dựng lớp hàng không mẫu hạm mới?
Bà Giao Phan: Câu hỏi này hay lắm. Hàng không mẫu hạm là trọng tâm của việc tăng cường sức mạnh của Hải quân Hoa Kỳ trong thế kỷ tới.
Tàu
Gerald Ford được xây dựng thật tối tân để đối phó những thử thách hiện
nay, hay những thử thách mà chúng ta không biết trước.
Tôi
cũng muốn nhắc lại Nimitz là loại được chế tạo trong thập niên 50 hay
60 [của thế kỷ trước]. Loại đó đã phục vụ tốt và có khả năng điều khiển
máy bay kiểu xưa lẫn hiện nay.
Nhưng Hải quân Hoa Kỳ nhận thấy Nimitz sẽ không được cải tiến để đối phó với những thử thách đòi hỏi trong tương lai.
Có
một thí dụ là mình đi mua một chiếc xe hơi cách đây 20 năm. Mình có săn
sóc, bảo trì rất tốt, có hư gì thì mình sửa, nhưng mà cái xe của mình
cũng là chiếc xe nghe cassette, rồi dùng loa để nghe âm thanh stereo
thường thôi.
Bây giờ
ai cũng muốn nghe CD, rồi dùng bluetooth để nói chuyện không cầm điện
thoại xách tay, rồi muốn có máy navigation [chỉ đường trên bản đồ điện
tử] thẳng trên xe mà không phải cầm bản đồ giấy như xưa.
Thì
dù xe mà tốt cách mấy mình cũng phải đổi qua xe hoàn toàn mới để có
những tiện nghi như vậy. Thì tàu lớp Ford cái concept [khái niệm] cũng
giống như vậy.
Tổng
Tham mưu trưởng Hải quân Hoa Kỳ, ông John Richardson, đã tuyên bố rằng
“Những lợi thế Hải quân Hoa Kỳ đang có hiện nay từ Thế chiến II sẽ nhanh
chóng biến mất nếu chúng ta không quyết tâm tận dụng triệt để các tiến
bộ tuyệt đỉnh về kỹ thuật. Chúng ta không thể chờ 10 năm hay 15 năm sau,
mà phải bắt đầu áp dụng các sáng kiến ngay từ bây giờ. Chúng ta phải có
chiến hạm có nhiều khả năng về tác chiến, cần phải có hệ thống thám
thính tối tân hơn, đạn dược phải bắn xa hơn, có các vũ khí, năng lượng
để Hải quân Hoa Kỳ tiếp tục giữ vị trí hàng đầu thế giới”.
Trách nhiệm của bà Giao Phan:
- Bảo đảm khả năng nhân viên trong cơ quan được tận dụng triệt để, các nhu cầu của họ được đầy đủ; tuyển dụng, huấn luyện, giúp đỡ tất cả nhân viên.
- Giúp Đề đốc Antonio lãnh đạo mọi hoạt động của tất cả các giám đốc điều hành chương trình; hỗ trợ mọi công việc, từ ngân sách do giám đốc tài chính chuyển giao, cho tới giao tiếp với Quốc hội và công chúng.
- Điều khiển mọi chương trình hoạt động, giúp đỡ các giám đốc điều hành giải quyết những công việc phức tạp.
VOA: Lớp hàng không mẫu hạm mới này sẽ có vai trò như thế nào trong việc thể hiện sức mạnh của Mỹ trên thế giới?
Bà Giao Phan: Hàng
không mẫu hạm như một thành phố riêng ở ngoài biển cả. Mỗi hàng không
mẫu hạm ra đi mang theo không chỉ những phản lực cơ, trực thăng, mà còn
mang theo cả các bộ phận phòng bị với nó. Tàu có thể hoạt động độc lập
từ hải phận quốc tế.
Hàng
không mẫu hạm có thể giúp các vị tư lệnh tối cao của Hoa Kỳ có một vũ
khí tuyệt đỉnh. Họ có thể ra lệnh cho nhiều phi vụ. Máy bay sẽ được
phóng ra liên tục, như Hoa Kỳ đã từng làm trong cuộc chiến Iraq, khi mà
chiếc CVN-75 Carl Vinson thả bom xuống Iraq.
Lúc
đó, Hoa Kỳ không có nhiều căn cứ không quân ở Trung Đông, nhưng nhờ có
hàng không mẫu hạm, không quân Hoa Kỳ vẫn có thể tung ra những vụ tấn
công đáng kể từ những hàng không mẫu hạm.
Để
biểu dương sức mạnh không quân trên thế giới mà không cần phải xin phép
một quốc gia nào khác cả, không cần xin phép để hạ cánh trên lãnh thổ,
hay là sử dụng không phận của quốc gia đó. Nói tóm lại, đây là một cách
để phô trương quyền lực của Hoa Kỳ.
Nhưng còn một điểm nữa mà tôi muốn nói là ngoài tác chiến, còn có một nhiệm vụ khác là hỗ trợ các việc cứu nạn nhân đạo.
Chúng
ta thấy gần đây các hàng không mẫu hạm đã có mặt trong việc cứu dân
Haiti lênh đênh trên biển, hay cứu giúp các vùng đất bị tai họa khác.
VOA: Là
Tổng Giám đốc Điều hành chương trình về hàng không mẫu hạm của Hải quân
Mỹ, xin bà cho biết trong công việc giám sát việc đóng con tàu rất vĩ
đại này, có những thử thách gì lớn nhất mà bà đã trải qua? Và với thành
tựu là con tàu này đã ra khơi, đã được bàn giao cho Hải quân Mỹ, bà thấy
có điều gì bà hãnh diện nhất trong dự án này?
Bà Giao Phan:Tôi
làm cho Program Executive Office-Aircraft Carrier, tạm dịch là Cơ quan
Điều hành Chương trình Hàng không Mẫu hạm. Đây là một cơ quan ở trong
Hải quân Hoa Kỳ.
Cơ
quan của tôi đảm nhiệm tất cả các việc liên quan đến hàng không mẫu hạm,
từ A tới Z. Từ lập kế hoạch, thiết kế, xây dựng, bảo trì, sửa chữa, tóm
lại, từ đầu chí cuối.
Người
lãnh đạo cơ quan của tôi là một vị tướng 2 sao của Hải quân là Đề đốc
Brian Antonio. Tôi là vị phó của vị này, đứng vị trí thứ hai, là quan
chức dân sự cao cấp nhất trong tổ chức, với chức vụ tạm dịch là Tổng
Giám đốc Điều hành. Chúng tôi có ngân sách 40 tỷ đôla để điều hành.
Thử
thách khó khăn nhất đối với tôi trên đoạn đường dài mấy năm qua là làm
sao có thể xây được một chiến hạm tối tân nhất trên thế giới với những
hệ thống công nghệ và máy móc mà vẫn giữ được trong ngân quỹ được ấn
định, mà phải bàn giao cho quân đội Hoa Kỳ đúng kỳ hạn.
Hàng
ngàn người làm việc với nhau trong một thời gian lâu, áp dụng các kỹ
nghệ tối tân nhất để thành hình một chiếc tàu, chúng tôi phải đem ra
khơi chạy thử coi máy móc chạy có đúng như mình thiết kế không. Chúng
tôi rất là mừng là tàu thành công trên mọi khía cạnh.
Máy
chạy tốt. Mới đây, máy bay được phóng ra và đáp lại trên tàu với dàn
phóng điện từ EMALS và AAG, đem lại kết quả rất là mỹ mãn như được mong
đợi.
Cho nên tôi rất
hãnh diện với sự chăm chỉ, tận tụy, kiên nhẫn và bền bỉ của các nhân
viên trong quân đội lẫn dân sự, từ kỹ sư cho đến người thợ xây tàu trong
mấy năm qua.
Tất cả hi sinh rất nhiều về đời sống gia đình để có kết quả mỹ mãn như ngày hôm nay.
Còn riêng bản thân tôi, tôi cảm thấy rất hãnh diện và được vinh dự tham gia trong việc xây dựng hàng không mẫu hạm Gerald Ford.
Đây
là một cơ hội cho tôi trả ơn Hoa Kỳ, nhất là Tổng thống Ford, vì tổng
thống này đã tạo cơ hội cho gia đình chúng tôi được vào Mỹ hơn 40 năm
trước đây, năm 1975 đó.
Hàng
không mẫu hạm đại diện cho Hoa Kỳ, là nơi cung cấp niềm hy vọng và tạo
cơ hội cho những người thiếu thốn, không có điều kiện.
Gia
đình tôi qua Mỹ khi đó chỉ có vài trăm đôla trong túi. Cha mẹ tôi phải
làm mọi công việc lao động để nuôi 9 người con để học hành thành tài.
Cơ duyên lại đưa đẩy cho tôi phục vụ quân đội Mỹ, lại được làm trong ngành chế tạo hàng không mẫu hạm.
Cách đây 40 năm, cha tôi và bác tôi được hàng không mẫu hạm Midway cứu qua đây.
Ngày
nay cách trả ơn quý báu nhất là chiếc tàu Ford này tôi giúp để thành
hình, sẽ tiếp tục tác chiến hay làm việc cứu trợ nhân đạo như ngày xưa
giúp gia đình tôi. I’m very proud of that [Tôi rất tự hào về điều đó].
VOA: Xin cảm ơn bà đã dành thời gian trả lời đài chúng tôi!
Tiểu sử bà Giao Phan
8/2013 đến nay: Tổng Giám đốc Điều hành, Cơ quan Điều hành Chương trình Hàng không Mẫu hạm, Hải quân Hoa Kỳ
11/2007-7/2013: Phó Giám đốc, Các Chương trình Mua sắm Trang thiết bị, Tuần duyên Hoa Kỳ
2006-2007: Phó Giám đốc Điều hành, Chương trình Hàng không Mẫu hạm Đang Hoạt động
2004-2006: Trợ lý Giám đốc Điều hành về đóng hàng không mẫu hạm mới thuộc lớp Nimitz
Trước
đó, bà là Giám đốc chuyên trách Hàng không Mẫu hạm và Tàu Đổ bộ, thuộc
Văn phòng Trợ lý Bộ trưởng Hải quân (chuyên trách Nghiên cứu, Phát triển
và Mua sắm Trang thiết bị)
Bà từng là Giám đốc về Hệ thống Điện tử cho Chương trình Tàu ngầm Tấn công Nhanh Seawolf
Bà Giao Phan bắt đầu sự nghiệp dân sự trong Hải quân Hoa Kỳ từ năm 1984 và được khen thưởng nhiều lần
Bà
có bằng cử nhân xây dựng dân dụng của Viện Bách khoa Virginia năm 1981,
bằng thạc sỹ quản lý của Viện Công nghệ Florida năm 1997



Người Việt Nam ( miền Nam ) thế hệ thứ hai ,rồi thứ ba .... sẽ là những Nhân tài cho Thế giới Tự Do .Niềm hãnh diện này , VNCH đáng được vinh danh .
ReplyDelete